Durven we de prijs van digitale soevereiniteit écht te betalen?

Maar wat structureel ontbreekt in het debat: soevereiniteit is geen ideaal zonder kosten. Het is een keuze met consequenties. En die consequenties voelen we direct. Sterker nog: we proberen ze actief te vermijden.

Want laten we eerlijk zijn: de Europese alternatieven zijn er en op sommige punten zijn ze zelfs beter. Nextcloud en Goodcloud zijn gebruiksvriendelijker dan de platforms die we nu gebruiken. Ze sluiten beter aan op het idee van controle en onafhankelijkheid. Tegelijkertijd zijn ze minder diep geïntegreerd in de ecosystemen waar we dagelijks op draaien. Een Fairphone is een sterk en bewust alternatief, maar haalt het qua features nog niet bij Apple of Samsung.

Kiezen voor gemak

En dus kiezen we niet echt. Of beter gezegd: we kiezen wél, maar voor gemak, prijs en performance. En daarmee automatisch voor afhankelijkheid. Digitale afhankelijkheid is geen probleem van Big Tech, maar een keuze die we zelf elke dag opnieuw maken.

Dat is geen falen. Het is het gevolg van jarenlange optimalisatie op efficiëntie in plaats van onafhankelijkheid. We hebben gekozen voor het beste product, niet voor de meest soevereine optie. En nu willen we beide. Dat gaat niet.

Digitale soevereiniteit vraagt om iets ongemakkelijks: accepteren dat je vandaag inlevert, om morgen minder kwetsbaar te zijn. Dat is geen eenmalige beslissing, maar een dagelijkse keuze. Elke tool, elke leverancier en elke architectuurkeuze dwingt je om positie te kiezen. En die keuze is pijnlijk.

Voortdurend zelfde fout

We kennen dit principe. Onze energievoorziening staat onder druk door een oorlog ver van huis. Onze defensiecapaciteit bleek jarenlang afhankelijk van anderen. Daar betalen we nu de prijs voor.

En toch lijken we in IT dezelfde fout opnieuw te maken. We willen onafhankelijkheid, maar zonder de frictie die daarbij hoort. We willen controle, maar niet de concessies. Dat is geen strategie, dat is uitstel.

Politici moeten dit eerlijk durven benoemen: soevereiniteit betekent dat we nu pijn nemen, zodat we later keuzes hebben. Maar die verantwoordelijkheid ligt niet alleen in Den Haag of Brussel.

Prijs en pijn

Elke organisatie -publiek én privaat- moet zichzelf vandaag één vraag stellen: welke prijs zijn wij bereid te betalen voor onze digitale onafhankelijkheid morgen?

Bij Security Innovation Stories stellen we die vraag ook aan onszelf. We onderzoeken actief Europese alternatieven, met de ambitie om uiteindelijk 100% onafhankelijk te opereren van niet-Europese technologie. Niet omdat het vandaag beter is, maar omdat we geloven dat het morgen noodzakelijk is. Dat pad is niet frictieloos, integendeel.

Echte soevereiniteit is geen comfortabele keuze. Het is een keuze die je elke dag opnieuw maakt, en die elke dag iets kost. Wij gaan ervoor. De vraag is: jij ook?