Medewerkers zijn goud in cybersecurity

Kun je kort beschrijven wat CYRCLE is en wat jouw rol daarin is?

CYRCLE is een consortium van verschillende hogescholen en praktijkpartners die de handen ineen hebben geslagen om een missie uit te werken die vanuit het ministerie van Economische Zaken via Regieorgaan SIA wordt gefinancierd. Deze missie richt zich op het versterken van de cybersecurity en cyberweerbaarheid van het mkb. Daarbij werken we toe naar leergemeenschappen in Noord-, Zuid-, Oost- en West-Nederland, rondom verschillende thema’s.

Ik coördineer het samenwerkingsverband in Oost-Nederland op het gebied van mensgerichte cyberweerbaarheid. Daarin verkennen we hoe alle medewerkers van mkb-organisaties kunnen bijdragen aan het voorkomen van, reageren op en herstellen van cyberincidenten.

Hoe ben je bij dit programma betrokken geraakt en wat maakt het voor jou persoonlijk interessant om hieraan mee te werken?

Vanuit ons expertisenetwerk Cyberweerbaar NL werden we gekoppeld aan het ICT-platform PRIO. Na enkele verkennende gesprekken hebben we ook de samenwerkende HR-lectoraten betrokken, vanwege hun kennis van en ervaring met learning communities.

Voor mij is het echt een Fundgrube aan nieuwe kennis. Niet alleen inhoudelijk op het gebied van cybersecurity en cyberweerbaarheid, maar ook als het gaat om actieve samenwerking met de doelgroep in de vorm van learning communities.

Cyberveiligheid krijgt bij veel mkb'ers pas echt prioriteit als er iets is gebeurd. Tegelijkertijd blijkt deze groep lastig te bereiken met preventieve maatregelen. Waarom is dat volgens jou zo en hoe wil je daar binnen CYRCLE verandering in brengen?

Uit onze eerdere onderzoeken blijkt dat mkb'ers wel gevoelig zijn voor verhalen van collega-ondernemers die slachtoffer zijn geworden van cybercriminaliteit of zelf investeren in cyberweerbaarheid. Zeker als die ondernemers uit dezelfde branche of directe omgeving komen, bijvoorbeeld van hetzelfde bedrijventerrein.

Door samen te werken met bestaande, actieve netwerken van mkb'ers en in te zetten op concrete handelingsadviezen, willen we ondernemers sneller over de streep trekken om in hun cyberweerbaarheid te investeren.

CYRCLE heeft als ambitie om het Nederlandse mkb cyberweerbaarder te maken. Wat gaat CYRCLE volgens jou toevoegen aan alles wat er op dit terrein al gebeurt?

Naast de ontwikkeling van een hele berg nieuwe kennis gaat het vooral om de samenwerking tussen mkb'ers en praktijkgerichte onderzoekers. Wij schrijven niets voor, maar ontwikkelen samen met ondernemers een aanpak. Die co-creatie is wat dit project uniek maakt.

Regio Oost richt zich binnen CYRCLE specifiek op mensgerichte cyberweerbaarheid. Wat verstaan jullie daar precies onder en waarom is juist die menselijke kant zo belangrijk?

Mensen hebben te vaak en te lang gehoord dat zij de zwakste schakel in cybersecurity zijn. Zeker, mensen maken fouten. Maar dat betekent niet dat zij geen waardevolle bijdrage kunnen leveren. Sterker nog, juist mkb-bedrijven blijken vaak heel weerbaar in hun reactie op incidenten, omdat iedereen betrokken is en een aandeel wil leveren aan de oplossing. Ook in het weekend.

Die flexibiliteit en improvisatiekracht zijn goud waard, maar daar doen we nog te weinig mee. Grote bedrijven experimenteren hier ook mee in andere projecten van ons, maar juist voor het mkb zou deze wendbaarheid weleens dichterbij kunnen liggen dan we denken.

Een belangrijk onderdeel van CYRCLE zijn de learning communities, waarin ondernemers, onderzoekers en onderwijs samen optrekken. Hoe gaat een mkb-ondernemer dat straks in de praktijk merken? Met wat voor vraagstuk kan een ondernemer bijvoorbeeld bij jullie terecht?

Het gaat om de basisprincipes van cybersecurity. Die nemen we mee uit eerdere projecten en actualiseren we waar nodig. Maar daarnaast gaat het ook om de vraag: wat kunnen mijn medewerkers doen om cyberaanvallen te voorkomen, te herkennen, aan te pakken en ervan te herstellen? Daarvoor gaan we concrete, praktische handvatten ontwikkelen.

Het CVD is betrokken bij CYRCLE en Regio Oost. Welke rol zie jij voor het CVD en wat kan het bestaande netwerk rond veiligheid, digitalisering, onderzoek, onderwijs en ondernemers bijdragen?

Het CVD is een prachtige netwerkorganisatie waarbinnen al veel projecten met en voor mkb'ers lopen. De gezamenlijke ervaring en kennis van de deelnemende organisaties vormen een waardevolle inbreng in dit project!

We staan nu aan het begin. Wanneer zou jij over een paar jaar zeggen: CYRCLE heeft echt het verschil gemaakt? Wat moet er volgens jou dan voor het mkb veranderd zijn?

Ik hoop dat cyberweerbaarheid voor de mkb'ers die bij het project betrokken zijn geen ver-van-mijn-bedshow meer is. Dat ze weten welke cyberdreigingen er spelen, hoe die hun bedrijf kunnen raken en welke maatregelen ze daartegen kunnen nemen.

En dat ze, als ze ondanks die maatregelen toch worden getroffen, weten dat iedereen binnen het bedrijf kan bijdragen aan de oplossing. Daarvoor liggen dan al praktische handvatten klaar.

Zo wordt cyberweerbaarheid een verantwoordelijkheid van het hele bedrijf, in plaats van alleen de eigenaar, de IT-afdeling of de IT-leverancier.

Het zou ook mooi zijn als deze ondernemers op hun beurt het vuurtje bij andere ondernemers aanwakkeren!